ÖSYM'nin öncüllü ve eleyici tarih sorularında sıkça kullandığı "Unvanlar ve Hükümdarlar" eşleştirmesinde, adayların ezber bilgilerini sarsacak nitelikte bir soru analiz ediyoruz.
Soru: Aşağıdaki Türk liderlerden hangisi tarih boyunca resmi olarak "Ebu'l-Feth" unvanını kullanan hükümdarlar arasında yer almaz?
A) Sultan Alparslan
B) I. İzzeddin Keykavus
C) Fatih Sultan Mehmed
D) Kanuni Sultan Süleyman (Doğru Cevap)
Detaylı Çözüm ve Tarihsel İnceleme:
Arapça kökenli bir kelime olan "Ebu'l-Feth", tam olarak "Fetihlerin Babası" anlamına gelmektedir. Bu unvan sıradan toprak kazanan askeri liderlere değil; ele geçirilmesi imkansız gözüyle bakılan büyük kaleleri düşüren veya dünya tarihinde yeni bir dönemin (çağın) kapısını aralayan çok sembolik padişah ve sultanlara verilmiştir.
1. Şıklardaki Hükümdarlar Bu Unvanı Neden ve Nasıl Aldı?
2. Kanuni Sultan Süleyman Neden Bu Listede Yer Almaz?
Kanuni Sultan Süleyman 46 yıllık taht süresi boyunca Belgrad, Rodos, Budin, Bağdat gibi muazzam coğrafyaları imparatorluk sınırlarına katmış ve en çok sefere çıkan padişahlardan biri olmuştur. Ancak Osmanlı devlet protokolünde ve dönemin tarih yazıcılığında kendisi için "Ebu'l-Feth" unvanından ziyade adaletini simgeleyen
"Kanuni"
, batılıların deyişiyle
"Muhteşem"
, dünyadaki hakimiyetini belirten
"Sultânü’l-berreyn ve’l-bahreyn"
(İki karanın ve iki denizin sultanı) unvanları kullanılmıştır. Bu nedenle akademik olarak Ebu'l-Feth unvanına sahip hükümdarlar arasında yer almaz
